Dziesięć plag egipskich po kolei i ich znaczenie

O dziesięciu plagach opowiadają rozdziały 7–12 Księgi Wyjścia. Izrael był w niewoli w Egipcie, a Bóg posłał Mojżesza i Aarona, by zażądali od faraona uwolnienia Jego ludu. Faraon odpowiedział z pogardą: kim jest Pan, abym miał Go słuchać (Wyjścia 5:2)? New Geneva Study Bible zauważa, że plagi są właśnie Bożą odpowiedzią na to pytanie.

Dlaczego Bóg zesłał plagi

Jeszcze przed pierwszą plagą Bóg powiedział Mojżeszowi, co się wydarzy.

A Ja zatwardzę serce Faraonowe, i rozmnożę znaki moje i cuda moje w ziemi Egipskiej. I nie usłucha was Farao; lecz Ja włożę rękę moję na Egipt, i wyprowadzę wojska moje, lud mój, syny Izraelskie, z ziemi Egipskiej w sądziech wielkich. A poznają Egipczanie, żem Ja Pan, gdy wyciągnę rękę moję na Egipt, i wywiodę syny Izraelskie z pośrodku ich.
Wj 7:3–5 · Biblia Gdańska (1881)

Słowa „zatwardzę serce faraona” niepokoją wielu czytelników. New Geneva Study Bible wyjaśnia, że Bóg nie włożył w serce faraona zła, lecz przestał powstrzymywać jego własne dążenie do zła. Poza tym opowieść kilka razy mówi, że faraon sam zatwardził swoje serce (Wyjścia 8:15, Wyjścia 8:32). Komentując słowa Pawła o tej historii, William MacDonald pisze, że faraon nie był skazany od urodzenia: już jako dorosły okazał się okrutny i uparty i odrzucał jedno ostrzeżenie za drugim (Rzymian 9:17).

Przez Mojżesza Bóg powiedział faraonowi także, dlaczego go zachował.

A zaiste, dla tegom cię zachował, abym okazał na tobie moc moję, i żeby opowiadane było imię moje po wszystkiej ziemi.
Wj 9:16 · Biblia Gdańska (1881)

John MacArthur widzi tu trzy cele: Egipt miał uznać, że Pan nie ma sobie równych, Jego moc miała się objawić, a Jego imię miało stać się znane wszędzie. New Geneva Study Bible podkreśla Boże miłosierdzie nawet w sądzie: Bóg nie zniszczył Egiptu od razu, aby faraon miał czas zobaczyć Jego moc i się nawrócić.

Dziesięć plag po kolei

Pierwsza plaga uderzyła w samo serce egipskiego życia, w Nil.

Zatem rzekł Pan do Mojżesza: Ociężało serce Faraonowe; nie chce puścić ludu tego. Idź do Faraona rano, oto, wynijdzie nad wodę, tedy staniesz przeciwko niemu nad brzegiem rzeki, a laskę, która się była obróciła w węża, weźmiesz w rękę twoję, I rzeczesz do niego: Pan Bóg Hebrejczyków posłał mię do ciebie, mówiąc: Wypuść lud mój, aby mi służyli na puszczy, a oto, nie usłuchałeś dotąd. Przetoż tak mówi Pan: Po tem poznasz, żem ja Pan; oto, ja uderzę laską, która jest w ręce mojej, na wody, które są w rzece, a obrócą się w krew. A ryby, które są w rzece, pozdychają, i zśmierdnie się rzeka, i spracują się Egipczanie, szukając dla napoju wód z rzeki.
Wj 7:14–18 · Biblia Gdańska (1881)

MacArthur wyjaśnia, że Nil był świętą rzeką i głównym bogactwem kraju, a faraon prawdopodobnie chodził nad wodę dla obmycia lub jakiegoś obrzędu. Zauważa też, że hebrajskie słowo oznacza prawdziwą krew, a nie wodę zabarwioną czerwoną gliną. Oto cała seria:

Woda zamienia się w krew. Ryby giną, rzeka cuchnie (Wyjścia 7:19–25).
Żaby. Pokrywają ziemię i wchodzą do domów. Faraon obiecuje wypuścić Izraela, ale potem zmienia zdanie (Wyjścia 8:1–15).
Komary (w starszych przekładach wszy). Czarownicy nie potrafią ich wywołać i przyznają, że to palec Boży (Wyjścia 8:16–19).
Muchy. Po raz pierwszy Bóg oddziela ziemię Goszen, gdzie mieszkał Izrael, od reszty Egiptu (Wyjścia 8:20–32).
Zaraza bydła. Bydło Egipcjan pada, a z bydła Izraela nie ginie ani jedno zwierzę (Wyjścia 9:1–7).
Wrzody. Pojawiają się na ludziach i zwierzętach, a nawet czarownicy nie mogą stanąć przed Mojżeszem (Wyjścia 9:8–12).
Grad. Takiego gradu Egipt jeszcze nie widział. Egipcjanie, którzy przelękli się słowa Pana, schronili sługi i bydło i ocalili je (Wyjścia 9:13–35).
Szarańcza. Zjada wszystko, co zostawił grad (Wyjścia 10:1–20). MacDonald widzi w tym dowód, że bóg Serapis nie mógł ochronić kraju przed szarańczą.
Ciemność. Przez trzy dni nikt w Egipcie nic nie widzi, a w domach Izraelitów jest światło (Wyjścia 10:21–29). Według MacDonalda bezsilny okazał się egipski bóg słońca Ra.
Śmierć pierworodnych. O północy umierają pierworodni w każdym egipskim domu, od syna faraona po pierworodne bydła (Wyjścia 11:4–6, Wyjścia 12:29–30).

New Geneva Study Bible wskazuje na układ: pierwsze dziewięć plag tworzy trzy grupy po trzy, a dziesiąta jest punktem kulminacyjnym. W każdej grupie dwie pierwsze plagi są zapowiedziane, trzecia przychodzi bez ostrzeżenia, a pierwsza zaczyna się od porannego spotkania Mojżesza z faraonem.

Czy plagi były zjawiskami naturalnymi? MacArthur i New Geneva Study Bible odrzucają takie wyjaśnienie: każda plaga przychodziła dokładnie wtedy, gdy zapowiedział ją Mojżesz, z niespotykaną siłą, a kilka z nich ominęło Izraela.

Ostatnia plaga i pierwsza Pascha

Przed ostatnią plagą Bóg dał Izraelowi Paschę. Każda rodzina miała zabić baranka i pomazać jego krwią odrzwia domu.

Gdyż przejdę przez ziemię Egipską tej nocy, i zabiję wszelkie pierworodne w ziemi Egipskiej, od człowieka aż do bydlęcia, i nad wszystkimi bogi Egipskimi wykonam sądy, Ja Pan. A będzie wam ona krew na znak na domach, w których będziecie; bo ujrzawszy krew, minę was, że nie będzie u was plaga ku zatraceniu, gdy będę zabijał w ziemi Egipskiej.
Wj 12:12–13 · Biblia Gdańska (1881)

MacArthur wyjaśnia, że dziesiąta plaga była sądem nad wszystkimi bogami Egiptu: wielu z nich przedstawiano jako zwierzęta i mieli oni chronić swoich czcicieli. Krew była znakiem, po którym Bóg omijał domy Izraelitów. Tej nocy faraon w końcu wypuścił Izraela (Wyjścia 12:31–32).

Co plagi mówią nam dzisiaj

Plagi pokazują, że Bóg słyszy wołanie uciskanych i dotrzymuje obietnic. Matthew Henry zauważa, że żadne z Bożych dzieł dla Izraela nie jest wspominane tak często jak wyprowadzenie z Egiptu.

Są też ostrzeżeniem. Faraon raz po raz przyznawał się do winy, gdy plaga go przyciskała, i zatwardzał serce, gdy tylko przychodziła ulga (Wyjścia 9:27–35). Henry pisze, że Boże miłosierdzie wskazywało drogę ratunku nawet w czasie gradu, ale uparta niewiara puszczała mimo uszu najjaśniejsze ostrzeżenia.

Przede wszystkim jednak plagi prowadzą do Paschy, a Pascha prowadzi do Chrystusa.

Wyczyścież tedy stary kwas, abyście byli nowem zaczynieniem, jako przaśnymi jesteście; albowiem Baranek nasz wielkanocny za nas ofiarowany jest, Chrystus.
1 Kor 5:7 · Biblia Gdańska (1881)

Komentarz praktyczny do Nowego Testamentu zauważa, że to pierwsze w Nowym Testamencie miejsce, w którym ofiara Chrystusa jest nazwana chrześcijańską Paschą: jak Izraelici zostali wyprowadzeni z niewoli egipskiej, tak Chrystus wyprowadza ludzi z niewoli grzechu. Więcej w artykule Dlaczego Jezus umarł?