Arka Noego: historia z Biblii
Gdy ziemia napełniła się przemocą, Bóg osądził ją potopem, ale ocalił Noego, jego rodzinę i zwierzęta w arce, którą kazał Noemu zbudować. Potem obiecał, że już nigdy nie zniszczy ziemi potopem, i dał tęczę jako znak tego przymierza. Ta historia pokazuje zarówno Boży sąd nad grzechem, jak i Jego łaskę dla tych, którzy Mu ufają.
Dla wielu arka Noego to bajka dla dzieci o zwierzętach wchodzących parami do wielkiego statku. W Księdze Rodzaju to znacznie poważniejsza opowieść: o zepsutym świecie, o Bogu, który sądzi grzech, i o łasce, która ratuje jedną rodzinę. Zajmuje cztery rozdziały, od 6. do 9. rozdziału Księgi Rodzaju.
Zepsuty świat i człowiek, który znalazł łaskę
Opowieść zaczyna się od Bożego wyroku nad światem.
A widząc Pan, że wielka była złość ludzka na ziemi, a wszystko zmyślanie myśli serca ich tylko złe było po wszystkie dni; Żałował Pan, że uczynił człowieka na ziemi, i bolał w sercu swem. I rzekł Pan: Wygładzę człowieka, któregom stworzył, z oblicza ziemi, od człowieka aż do bydlęcia, aż do gadziny, i aż do ptastwa niebieskiego; bo mi żal, żem je uczynił. Ale Noe znalazł łaskę w oczach Pańskich.
Rdz 6:5–8 · Biblia Gdańska (1881)
John MacArthur nazywa werset 5 jednym z najjaśniejszych miejsc Pisma o grzeszności ludzkiej natury: grzech zaczyna się w myślach serca. Kiedy tekst mówi, że Bóg żałował, jest to ludzki język o Bogu, który się nie zmienia: przechodzi On od długiej cierpliwości do sądu.
Potem pada najważniejsze: Noe znalazł łaskę. Komentatorzy rozkładają tu akcenty różnie. Matthew Henry pisze, że to Boża życzliwość wydała w Noem dobro. MacArthur podkreśla, że Noe nie ocalał dzięki samym uczynkom: uwierzył Bogu, upokorzył się, szukał Jego łaski, a potem był posłuszny. Następny werset nazywa go sprawiedliwym (Rodzaju 6:9).
Bóg zapowiada Noemu, co nadchodzi, i daje dokładne wskazówki (Rodzaju 6:13–22). MacArthur wyjaśnia, że hebrajskie słowo oznaczające arkę to skrzynia zrobiona tak, by unosiła się na wodzie, to samo, którego użyto dla koszyka małego Mojżesza. Nie budowano jej dla piękna ani szybkości. Przy łokciu około 46 centymetrów miała około 137 metrów długości, trzy pokłady i była bardzo trudna do wywrócenia. Bóg obiecuje zawrzeć z Noem swoje przymierze (Rodzaju 6:18) – według MacArthura to pierwsza wzmianka o przymierzu w Piśmie.
Odpowiedź Noego mieści się w jednym zdaniu.
I uczynił Noe według wszystkiego; jako mu rozkazał Bóg, tak uczynił.
Rdz 6:22 · Biblia Gdańska (1881)
Nowy Testament stawia to jako przykład wiary.
Wiarą obwieszczony będąc od Boga Noe o tem, czego jeszcze nie było widzieć, uczciwości wyświadczając, przygotował korab ku zachowaniu domu swego, przez który potępił świat i stał się dziedzicem sprawiedliwości tej, która jest z wiary.
Hbr 11:7 · Biblia Gdańska (1881)
Komentarz Praktyczny do Nowego Testamentu zauważa, że przykład Noego pokazuje, jak wiara widzi to, czego jeszcze nie widać, i wymaga posłuszeństwa okazanego niełatwym czynem. Sam kontrast jego postawy z beztroską niewiarą otoczenia był dla współczesnych potępieniem.
Potop, gołębica i tęcza
Bóg każe zabrać po siedem sztuk zwierząt czystych i po parze pozostałych (Rodzaju 7:1–5). MacArthur wyjaśnia, że dodatkowe zwierzęta czyste były przeznaczone na ofiarę i pokarm po potopie. Noe, jego rodzina i zwierzęta wchodzą do środka, a Pan zamyka za nimi drzwi (Rodzaju 7:16). Henry widzi w tym Bożą troskę: bezpieczeństwo Noego było w Bożych rękach. I zaczyna się potop.
Roku sześćsetnego wieku Noego, miesiąca wtórego, siedemnastego dnia tegoż miesiąca, w tenże dzień przerwały się wszystkie źródła przepaści wielkiej, i okna niebieskie otworzyły się. I padał deszcz na ziemię, czterdzieści dni i czterdzieści nocy.
Rdz 7:11–12 · Biblia Gdańska (1881)
Woda podnosi się, aż przykrywa wysokie góry, a wszystko, co żyje poza arką, ginie (Rodzaju 7:17–24). Potem przychodzi zwrot.
I wspomniał Bóg na Noego i na wszystkie zwierzęta, i na wszystko bydło, które było z nim w korabiu; i przywiódł Bóg wiatr na ziemię, a zastanowiły się wody.
Rdz 8:1 · Biblia Gdańska (1881)
Arka osiada na górach Ararat (Rodzaju 8:4), w krainie zwanej w starożytności Urartu, później Armenią. Noe wypuszcza kruka, a potem gołębicę, aż ta już nie wraca (Rodzaju 8:6–12). William MacDonald liczy 371 dni od początku potopu do chwili, gdy ziemia wyschła.
Pierwszą rzeczą, jaką Noe robi na suchym lądzie, jest oddanie czci Bogu.
Zatem zbudował Noe ołtarz Panu, i wziął z każdego bydła czystego, i z każdego ptastwa czystego, i ofiarował całopalenia na ołtarzu onym. I zawoniał Pan wonności wdzięcznej, i rzekł Pan w sercu swem: Nie będę więcej przeklinał ziemi dla człowieka: albowiem myśl serca człowieczego zła jest od młodości jego, nie zatracę więcej wszystkiego co żyje, jakom teraz uczynił. A póki ziemia trwać będzie, siew i żniwo, i zimno, i gorąco, i lato, i zima, i dzień, i noc nie ustaną.
Rdz 8:20–22 · Biblia Gdańska (1881)
Bóg podaje jako powód to, że serce człowieka wciąż skłania się ku złu. Henry pisze, że potop zmył bezbożnych, ale nie usunął grzechu z ludzkiej natury. Potem Bóg zawiera przymierze z każdą żywą istotą (Rodzaju 9:8–11) i daje znak.
Tedy rzekł Bóg: To jest znak przymierza, który Ja dawam między mną i między wami, i między każdą duszą żywiącą, która jest z wami, w rodzaje wieczne. Łuk mój położyłem na obłoku, który będzie na znak przymierza między mną, i między ziemią. I stanie się, gdy wzbudzę ciemny obłok nad ziemią, a ukaże się łuk na obłoku: Że wspomnę na przymierze moje, które jest między mną i między wami, i między każdą duszą żywiącą w każdem ciele; i nie będą więcej wody na potop, ku wytraceniu wszelkiego ciała. Będzie tedy łuk on na obłoku, i wejrzę nań, abym wspomniał na przymierze wieczne, między Bogiem i między wszelką duszą żywiącą w każdem ciele, które jest na ziemi.
Rdz 9:12–16 · Biblia Gdańska (1881)
MacArthur wyjaśnia, że gdy Bóg mówi, że wspomni, zobowiązuje się dotrzymać obietnicy, a tęcza jest trwałym przypomnieniem przymierza.