Jak studiować Biblię?

Krótka odpowiedź

Studiowanie Biblii to powolna lektura z trzema pytaniami: co mówi tekst, co znaczył dla pierwszych czytelników i co zmienia w moim życiu. Zacznij od modlitwy, czytaj każdy fragment w kontekście, pozwól, by Pismo objaśniało Pismo, i wprowadzaj w życie to, czego się nauczysz.

Czytać Biblię i studiować ją to nie całkiem to samo. Czytając, śledzimy opowieść. Studiując, zwalniamy i pytamy, co mówi dany fragment, co znaczy i czego od nas oczekuje. Właśnie do takiej pracy Paweł zachęcał Tymoteusza:

Staraj się, abyś się doświadczonym stawił Bogu robotnikiem, który by się nie zawstydził i który by dobrze rozbierał słowo prawdy.
2 Tm 2:15 · Biblia Gdańska (1881)

Słowo przetłumaczone jako właściwe rozbieranie słowa prawdy znaczy dosłownie „ciąć prosto”. John MacArthur porównuje je do precyzji rzemieślnika, na przykład wytwórcy namiotów, jakim był sam Paweł: jedno niedbałe cięcie psuje całą pracę. Komentarz praktyczny do Nowego Testamentu dodaje, że chodzi o wierne trzymanie się prawd głoszonych przez Chrystusa, bez odchodzenia od prostej linii prawdy. Aby tak studiować Biblię, nie trzeba być uczonym. Potrzeba czasu, uwagi i kilku dobrych pytań.

Zacznij od prośby o światło

Studium Biblii zaczyna się od modlitwy, bo Ten, który dał Pismo, sam nam je otwiera.

Odsłoń oczy moje, abym się przypatrzył dziwom z zakonu twego.
Ps 119:18 · Biblia Gdańska (1881)

MacArthur nazywa tę prośbę być może najlepszą modlitwą, jaką może zanieść ktoś, kto studiuje Pismo: przyznaje się w niej do własnej niemocy i polega na mądrości Boskiego Autora. Matthew Henry przypomina, że cudów jest wiele już w Prawie, a jeszcze więcej w Ewangelii, w której wszystkim we wszystkim jest Chrystus. Pismo jest natchnione przez Boga (2 Tymoteusza 3:16), dlatego najlepiej uczyć się go rozumieć u jego Autora.

Obserwuj: co mówi tekst?

Pierwszy krok to po prostu zobaczyć, co jest napisane. Gdy Paweł głosił w Berei, słuchacze ani nie przyjęli jego nauki ślepo, ani jej nie odrzucili. Sprawdzali ją w Pismach:

A cić byli zacniejsi nad one, co byli w Tesalonice, którzy przyjęli słowo Boże ze wszystką ochotą, na każdy dzień rozsądzając Pisma, jeźliby się tak miało.
Dz 17:11 · Biblia Gdańska (1881)

Matthew Henry zauważa, że Berejczycy porównywali to, co słyszeli, z tym, co czytali, i że nauka Chrystusa nie boi się takiego badania. William MacDonald podkreśla, że mieli otwarte umysły, ale wszystko, czego ich uczono, sprawdzali w Słowie.

Dobra obserwacja opiera się na kilku nawykach:

Przeczytaj cały fragment, a potem jeszcze raz. Patrz na akapit lub rozdział wokół wersetu, a jeśli możesz, na całą księgę. Werset wyrwany z kontekstu można zmusić do powiedzenia niemal wszystkiego.
Zadawaj proste pytania. Kto mówi i do kogo? Co się dzieje? Jakie słowa się powtarzają? Co autor nakazuje, obiecuje, przed czym ostrzega?
Zapisuj to, co widzisz. Notes spowalnia lekturę i pomaga dostrzec szczegóły, które inaczej by umknęły.

Interpretuj: co to znaczyło?

Gdy już widzisz, co mówi tekst, zapytaj, co autor chciał przekazać pierwszym czytelnikom. Kiedy Ezdrasz czytał Prawo ludowi, który wrócił z niewoli, lewici pomagali ludziom je zrozumieć:

Bo czytali w księgach zakonu Bożego wyraźnie, a wykładając zmysł objaśniali to, co czytali.
Ne 8:8 · Biblia Gdańska (1881)

MacArthur dopuszcza, że mogło to obejmować tłumaczenie dla tych, którzy w niewoli przywykli do aramejskiego, ale uważa za bardziej prawdopodobne, że chodziło o wyjaśnianie tekstu prostymi słowami. Zauważa też, że w tej scenie widać postawę samego Ezdrasza: najpierw badać Prawo, potem je wypełniać, a dopiero potem go nauczać.

Pomoże kilka zasad:

Niech Pismo objaśnia Pismo. Jasne fragmenty rzucają światło na trudniejsze, a odnośniki w Biblii studyjnej pomagają je znaleźć.
Zwracaj uwagę na rodzaj tekstu. Psalm to poezja, przypowieść to opowieść z jedną główną myślą, a list odpowiada na prawdziwe pytania kościoła. Każdy tekst czyta się na swój sposób.
Czytaj w świetle Chrystusa. W drodze do Emaus Jezus, począwszy od Mojżesza i wszystkich proroków, wyjaśnił uczniom, co we wszystkich Pismach było o Nim powiedziane (Łukasza 24:27). Cała Biblia wskazuje na Niego.
Korzystaj z dobrych pomocy. Rzetelny komentarz, słownik biblijny i drugi przekład bardzo się przydają. Sprawdzaj je tekstem, zamiast stawiać je w miejsce tekstu.

Stosuj: jak mam żyć?

Studium nie kończy się, gdy zrozumiemy fragment. Jakub przestrzega, byśmy nie zatrzymywali się w pół drogi:

A bądźcie czynicielami słowa, a nie słuchaczami tylko, oszukiwającymi samych siebie.
Jk 1:22 · Biblia Gdańska (1881)

Komentarz praktyczny zauważa, że słowo usłyszane przez wierzącego z natury rzeczy skłania go do czynu, a Jezus przestrzegał przed słuchaniem bez wypełniania. Jakub porównuje samego słuchacza do człowieka, który przegląda się w lustrze i zaraz zapomina, jak wyglądał (Jakuba 1:23–25). Lustro z polerowanego metalu pokazywało, co trzeba poprawić, ale kto odchodzi bez żadnych wniosków, nic z tego nie ma. MacDonald dodaje, że nie ma pożytku z posiadania Biblii, a nawet z czytania jej jak literatury, jeśli nie pozwalamy jej zmieniać naszego życia.

Dlatego kończ każde studium szczerymi pytaniami. Czy jest grzech, który trzeba wyznać, obietnica, której można zaufać, przykazanie, które trzeba wypełnić, przykład, za którym warto pójść? Zapisz jeden konkretny krok i módl się o niego.

Zacznij od małych rzeczy: jeden fragment w tygodniu, czytany powoli z tymi trzema pytaniami, wystarczy na początek. Gdy możesz, studiuj Biblię z innymi, tak jak etiopski dworzanin chętnie zaprosił Filipa, by objaśnił mu proroka (Dzieje Apostolskie 8:31). Jeśli dopiero zaczynasz, przeczytaj Od czego zacząć czytanie Biblii? Z czasem te nawyki zamieniają czytanie w zrozumienie, a zrozumienie w życie kształtowane przez Boże Słowo.