Który przekład Biblii wybrać?
Nie ma jednego przekładu najlepszego dla wszystkich. Przekłady dosłowne trzymają się bliżej słów oryginału, a dynamiczne czyta się łatwiej. Najlepszy wybór to wierny przekład, który naprawdę będziesz czytać, od czasu do czasu porównywany z drugim.
Stary Testament został napisany głównie po hebrajsku, kilka fragmentów po aramejsku, a Nowy Testament po grecku. Niewielu czytelników zna dziś te języki, więc prawie wszyscy czytamy Biblię w przekładzie. Stąd uzasadnione pytanie: skoro przekładów jest tak wiele, który wybrać?
Przekład jest tak stary jak czytelnicy Biblii
Czytanie Bożego Słowa w innym języku nie jest współczesnym kompromisem. Coś podobnego dzieje się już w samej Biblii. Po niewoli Ezdrasz czytał Prawo mieszkańcom Jerozolimy, a lewici pomagali im zrozumieć to, co czytano:
Bo czytali w księgach zakonu Bożego wyraźnie, a wykładając zmysł objaśniali to, co czytali.
Ne 8:8 · Biblia Gdańska (1881)
Komentatorzy rozumieją ten werset na dwa sposoby. Albert Barnes uważa, że wyjaśnianie sensu mogło polegać na przekładaniu hebrajskiego tekstu na aramejski, do którego wielu przywykło w Babilonie, albo po prostu na objaśnianiu trudnych słów. John MacArthur widzi tu przede wszystkim wyjaśnianie tekstu prostymi słowami. Tak czy inaczej sedno jest jedno: Boże Słowo ma być zrozumiałe dla zwykłych ludzi.
W Nowym Testamencie etiopski dworzanin, wracając do domu, czytał proroka Izajasza, gdy do jego wozu podszedł Filip:
A przybieżawszy Filip, usłyszał go czytającego Izajasza proroka i rzekł: Rozumieszże, co czytasz? A on rzekł: Jakoż mogę rozumieć, jeźliby mi kto nie wyłożył? I prosił Filipa, a wstąpił i siedział z nim.
Dz 8:30–31 · Biblia Gdańska (1881)
Komentarz praktyczny do Nowego Testamentu zauważa, że fragment Izajasza przytoczony w tej historii (Dzieje Apostolskie 8:32–33) podano według brzmienia Septuaginty, czyli greckiego przekładu Starego Testamentu powstałego jeszcze przed Chrystusem. Od samego początku Pismo docierało więc do wielu czytelników w przekładzie.
Co sprawia, że przekład jest wierny
Paweł przypomina Tymoteuszowi, skąd pochodzi Pismo:
Wszystko Pismo od Boga jest natchnione i pożyteczne ku nauce, ku strofowaniu, ku naprawie, ku ćwiczeniu, które jest w sprawiedliwości;
2 Tm 3:16 · Biblia Gdańska (1881)
MacArthur wyjaśnia, że słowo to znaczy dosłownie „tchnione przez Boga”. Bóg posłużył się umysłem, słownictwem i doświadczeniem ludzkich autorów, a to, co napisali, jest Jego Słowem. Przekład niczego do tego natchnienia nie dodaje. Jego zadaniem jest jak najwierniej i najjaśniej oddać w innym języku sens tego, co dał Bóg.
Ten sam werset pokazuje, przed jakimi wyborami stają tłumacze. Komentarz praktyczny zauważa, że greckie słowo oznaczające natchnienie jest trudne do oddania: może znaczyć „przez Boga natchniony”, ale dosłownie także „tchnący Bogiem”. Bez względu na to, jak się je rozumie, nie ulega wątpliwości, że przez Biblię mówi do ludzi Bóg. Takie decyzje tłumacze podejmują niemal w każdym rozdziale, dlatego wierne przekłady mogą różnić się słowami, a uczyć tego samego.