Kim jest szatan?
Szatan jest realną, osobową istotą duchową, która sprzeciwia się Bogu i ludziom. Jego imiona znaczą „przeciwnik” i „oszczerca”: kłamie, oskarża i kusi. Biblia pokazuje go jednak jako istotę ograniczoną, podlegającą Bogu, pokonaną przez Chrystusa na krzyżu i taką, której wierzący może się oprzeć.
Szatan to nie czerwony ludzik z widłami ani bezosobowa „siła zła”. Biblia mówi o nim jako o realnej istocie duchowej, wrogu Boga i naszym. Mówi o nim mniej, niż chciałaby ciekawość, ale dość, by wiedzieć, co robi, jakie ma granice i jak skończy się jego historia.
Jego imiona mówią, kim jest
Słowo „szatan” znaczy „przeciwnik”, a „diabeł” — „oszczerca”, „oskarżyciel”. New Geneva Study Bible zauważa, że greckie słowo „diabeł” oddaje hebrajskie „szatan”, a słowo „przeciwnik” w 1 Piotra 5:8 oznaczało przeciwnika w sporze sądowym. John MacArthur dodaje, że „diabeł” wskazuje na tego, kto fałszywie oskarża wierzących.
I zrzucony jest smok wielki, wąż on starodawny, którego zowią dyjabłem i szatanem, który zwodzi wszystek okrąg świata; zrzucony jest na ziemię i aniołowie jego z nim są zrzuceni.
Ap 12:9 · Biblia Gdańska (1881)
„Wąż starodawny” przenosi nas do Edenu, gdzie wąż zwiódł Ewę (Rodzaju 3:1). Ten sam werset nazywa go zwodzicielem całego świata. A Jezus mówi o nim bardzo ostro.
Wyście z ojca dyjabła i pożądliwości ojca waszego czynić chcecie; onci był mężobójcą od początku i w prawdzie nie został, bo w nim prawdy nie masz: gdy mówi kłamstwo, z swego własnego mówi, iż jest kłamcą i ojcem kłamstwa.
J 8:44 · Biblia Gdańska (1881)
MacArthur widzi w słowach „zabójca od początku” aluzję do upadku Adama i Ewy, gdy szatan ich kusił i sprowadził śmierć. William MacDonald wyjaśnia, że Jezus nie ma na myśli, iż słuchacze narodzili się z diabła: naśladowali go, kłamali i nienawidzili tak jak on.
Skąd się wziął?
Pełnej opowieści Biblia nie podaje, a chrześcijanie czytają kluczowe fragmenty różnie. Prorok Izajasz śpiewa pieśń szyderczą nad upadkiem króla Babilonu.
Jakoż to, żeś spadł z nieba, o jutrzenko! która wschodzisz rano? powalonyś aż na ziemię, któryś wątlił narody! Wszakieś ty mawiał w sercu swem: Wstąpię na niebo, nad gwiazdy Boże wywyższę stolicę moję, a usiądę na górze zgromadzenia, na stronach północnych: Wstąpię na wysokość obłoków, będę równy Najwyższemu. Wszakże strącon jesteś aż do piekła, w głębokość dołu.
Iz 14:12–15 · Biblia Gdańska (1881)
W kontekście chodzi o ludzkiego władcę, którego zgubiła duma. New Geneva Study Bible przytacza oba odczytania: wersety odnoszą się wprost do króla, ale „jutrzenka” bywa rozumiana jako imię upadłego anioła, a porównanie pasuje, bo w obu przypadkach upadek spowodowała pycha. MacArthur idzie dalej i uważa, że za królem stoi sam szatan. Przypomina, że Jezus odniósł ten fragment do upadku szatana (Łukasza 10:18), a lament nad królem Tyru można czytać tak samo (Ezechiela 28:12).
Wszystkie odczytania łączy korzeń upadku: pycha i pragnienie, by być równym Najwyższemu. Jak by tych wersetów nie rozumieć, w Piśmie szatan jest stworzoną istotą, która się zbuntowała, nigdy równym Bogu.