12 pokoleń (plemion) Izraela

Krótka odpowiedź

Dwanaście pokoleń Izraela pochodzi od dwunastu synów Jakuba, którego Bóg nazwał Izraelem: Rubena, Symeona, Lewiego, Judy, Issachara, Zabulona, Dana, Neftalego, Gada, Asera, Józefa i Beniamina. Synowie Józefa, Efraim i Manasses, stali się osobnymi pokoleniami, a Lewi był pokoleniem kapłańskim bez własnego terytorium. Z Judy wyszli królowie i Mesjasz.

Lud Izraela nosi imię Jakuba, wnuka Abrahama, którego Bóg nazwał Izraelem. Jego dwunastu synów stało się praojcami dwunastu pokoleń, czyli plemion, a cała historia Izraela w Starym Testamencie to historia tych pokoleń: wyjście z Egiptu, podział Ziemi Obiecanej, królowie i wygnanie.

Dwunastu synów od czterech matek

Synowie Jakuba urodzili się z jego dwóch żon, Lei i Racheli, oraz z ich służących, Bilhy i Zilpy. Księga Rodzaju wymienia ich według matek.

Stało się tedy, gdy mieszkał Izrael w onej krainie, że szedł Ruben, i spał z Balą, założnicą ojca swego, i usłyszał to Izrael. A było synów Jakóbowych dwanaście. Synowie Lii: pierworodny Jakóbów Ruben, i Symeon, i Lewi, i Judas, i Isaszar, i Zabulon. Synowie Racheli: Józef i Benjamin. A synowie Bali, służebnicy Rachelinej: Dan i Neftali. Synowie też Zelfy, służebnicy Lii: Gad i Aser. Ci są synowie Jakóbowi, którzy mu się urodzili w Padanie Syryjskim.

Rdz 35:22–26 · Biblia Gdańska (1881)
  • Lea: Ruben, Symeon, Lewi, Juda, Issachar i Zabulon.
  • Rachela: Józef i Beniamin.
  • Bilha, służąca Racheli: Dan i Neftali.
  • Zilpa, służąca Lei: Gad i Aser.

John MacArthur zwraca uwagę, że przed listą stoi jedna smutna wzmianka: grzech Rubena z nałożnicą ojca, który splamił jego prawo do miana pierworodnego. Lista pojawia się zaraz po narodzinach Beniamina, jedynego syna urodzonego w Kanaanie. Z nim liczba dwunastu stała się pełna.

Błogosławieństwo Jakuba dla każdego pokolenia

Przed śmiercią w Egipcie Jakub zebrał synów i wypowiedział słowo o każdym z nich (Rodzaju 49:1–28).

Wezwał tedy Jakób synów swoich i rzekł: Zbierzcie się, a oznajmię wam, co ma przyjść na was w ostatnie dni. Zbierzcie się, i słuchajcie synowie Jakóbowi, a słuchajcie Izraela, ojca waszego.

Rdz 49:1–2 · Biblia Gdańska (1881)

Komentatorzy są zgodni, że Jakub mówił nie tyle o synach jako osobach, ile o pokoleniach, które od nich pochodzą. Matthew Henry widzi w tych słowach głos Ducha Świętego o przyszłości każdego pokolenia, a MacArthur dodaje, że każde proroctwo wyrastało z charakteru, jaki syn wtedy okazywał.

Trzej najstarsi słyszą twarde słowa. Ruben przez swój grzech stracił prawa pierworodnego: według MacArthura jego pokolenie nie wydało potem żadnego sędziego, proroka ani wodza. Symeon i Lewi mieli zostać rozproszeni w Izraelu za okrucieństwo w Sychem. William MacDonald pokazuje, jak to się wypełniło: Symeon w dużej mierze wtopił się w pokolenie Judy (Jozuego 19:1–9), a lewici otrzymali 48 miast w całym kraju. Podkreśla też, że Jakub przeklął ich okrutny gniew, a nie samych ludzi.

Najdłuższe błogosławieństwo otrzymuje Juda.

Nie będzie odjęte sceptrum od Judy, ani Zakonodawca od nóg jego, aż przyjdzie Szylo, i jemu będzie oddane posłuszeństwo narodów.

Rdz 49:10 · Biblia Gdańska (1881)

Imię Juda znaczy „chwała”, a z tego pokolenia pochodzili Dawid i królowie Jerozolimy. MacArthur nazywa tajemnicze słowo Szylo imieniem Mesjasza, Tego, do którego należy berło. MacDonald przyznaje, że dokładne znaczenie tego słowa nie jest znane, ale tak jak Henry odnosi je do Mesjasza, który miał przyjść z królewskiego pokolenia Judy. Nowy Testament nazywa Jezusa Lwem z pokolenia Judy (Objawienie 5:5).

Pozostali synowie otrzymują krótsze słowa. Zabulon miał korzystać z handlu morskiego. Dan, którego imię znaczy „sędzia”, miał sądzić swój lud, ale MacArthur zauważa, że to pokolenie zasłynęło potem bałwochwalstwem. Gad miał żyć pod ciągłymi napadami, Aser mieć obfity chleb, a Neftali opisano jako zwinną łanię. Józef jest owocną latoroślą, której siła pochodzi od Mocarza Jakubowego. Beniamin to drapieżny wilk: wojownicze pokolenie, z którego pochodzili król Saul i apostoł Paweł (Filipian 3:5). Rozdział kończy się podsumowaniem.

Teć wszystkie są dwanaście pokolenia Izraelskie, i to, co im powiedział ojciec ich, i błogosławił im; każdemu według błogosławieństwa jego błogosławił im.

Rdz 49:28 · Biblia Gdańska (1881)

Podwójny dział Józefa i pokolenie bez ziemi

Dlaczego na jednych listach są Efraim i Manasses, a na innych Józef i Lewi? Jeszcze przed błogosławieństwem Jakub usynowił dwóch synów Józefa.

Przetoż teraz dwaj synowie twoi, którzyć się urodzili w ziemi Egipskiej, pierwej niżem ja tu do ciebie przyszedł do Egiptu, moi są, Efraim i Manases; jako Ruben i Symeon moi będą.

Rdz 48:5 · Biblia Gdańska (1881)

MacArthur wyjaśnia, że Jakub zrobił to z wdzięczności wobec Józefa, który ocalił rodzinę. Każdy z dwóch stał się osobnym pokoleniem i w ten sposób Józef otrzymał podwójny dział pierworodnego.

Lewi natomiast nie dostał terytorium.

Ale pokoleniu Lewi nie dał Mojżesz dziedzictwa; bo Pan, Bóg Izraelski, sam jest dziedzictwem ich, jako im powiedział.

Joz 13:33 · Biblia Gdańska (1881)

Według MacArthura Bóg oddzielił lewitów do służby sobie: ich dziedzictwem było ich miejsce przed Panem, a ich 48 miast leżało rozproszonych w działach wszystkich pokoleń, aby kult był dostępny dla całego ludu. Dlatego ziemię i tak podzielono na dwanaście działów: zamiast Józefa i Lewiego są na liście Efraim i Manasses.

Co stało się z pokoleniami

Po Salomonie królestwo się rozpadło. Dziesięć pokoleń utworzyło północne królestwo Izraela, a Juda i Beniamin królestwo Judy. W 722 roku przed Chr. Asyria zdobyła Samarię i przesiedliła mieszkańców północy (2 Królewska 17:6). Stąd wzięło się określenie „zaginione plemiona”. MacArthur zauważa jednak, że dziesięć pokoleń północy nigdy nie zniknęło całkowicie: ludzie z każdego z nich przyłączali się do Judy przed niewolą babilońską i po niej. Dlatego Nowy Testament wciąż mówi o dwunastu pokoleniach (Dzieje Apostolskie 26:7; Jakuba 1:1), a Łukasz wspomina, że prorokini Anna pochodziła z pokolenia Asera (Łukasza 2:36).

Pokolenia pojawiają się jeszcze w Apokalipsie, gdzie z każdego pokolenia zostaje opieczętowanych dwanaście tysięcy sług Bożych.

I usłyszałem liczbę popieczętowanych: sto czterdzieści i cztery tysiące jest popieczętowanych ze wszystkich pokoleń synów Izraelskich: Z pokolenia Judowego dwanaście tysięcy popieczętowanych; z pokolenia Rubenowego dwanaście tysięcy popieczętowanych; z pokolenia Gadowego dwanaście tysięcy popieczętowanych; Z pokolenia Aserowego dwanaście tysięcy popieczętowanych; z pokolenia Neftalimowego dwanaście tysięcy popieczętowanych; z pokolenia Manasesowego dwanaście tysięcy popieczętowanych; Z pokolenia Symeonowego dwanaście tysięcy popieczętowanych; z pokolenia Lewiego dwanaście tysięcy popieczętowanych; z pokolenia Isacharowego dwanaście tysięcy popieczętowanych; Z pokolenia Zabulonowego dwanaście tysięcy popieczętowanych; z pokolenia Józefowego dwanaście tysięcy popieczętowanych; z pokolenia Benjaminowego dwanaście tysięcy popieczętowanych.

Ap 7:4–8 · Biblia Gdańska (1881)

Ta lista jest nietypowa: brakuje Dana, a Józef stoi w miejscu Efraima. MacDonald przypuszcza, że Dan i Efraim zostali pominięci, bo prowadzili Izrael do bałwochwalstwa. Co do tego, kim są owe 144 000, komentatorzy się różnią. MacArthur i MacDonald widzą w nich wierzących Żydów w czasie wielkiego ucisku. Komentarz praktyczny do Nowego Testamentu uważa tę liczbę za symbol pełni i odnosi ją raczej do wszystkich wiernych Kościoła. Zauważa też, że Juda stoi na tej liście na pierwszym miejscu jako dziedzic obietnic mesjańskich.

Historia dwunastu pokoleń pokazuje Boga, który dotrzymuje obietnic danych bardzo niedoskonałej rodzinie. Upadek Rubena, przemoc Symeona i Lewiego oraz grzechy samego Judy nie zatrzymały Bożego planu. Przez Judę Bóg posłał obiecanego Króla, Jezusa Chrystusa, a na bramach nowego Jeruzalem wypisane są imiona dwunastu pokoleń (Objawienie 21:12).