Czym jest bojaźń Boża?

Krótka odpowiedź

Bojaźń Boża to pełna czci postawa wobec Boga, która rodzi zaufanie i posłuszeństwo. Nie jest strachem przed surowym panem, lecz właściwą odpowiedzią stworzenia na świętego i kochającego Stwórcę; Pismo nazywa ją początkiem mądrości.

Słowo „bojaźń” trudno połączyć z Bogiem, który kocha. A jednak wyrażenie „bojaźń Pana” przewija się przez całą Biblię i znaczy co innego, niż zwykle myślimy. Mowa o człowieku, który traktuje Boga poważnie: zachwyca się Jego wielkością, ufa Mu i chce Mu się podobać.

Cześć, a nie przerażenie

Księga Przypowieści zaczyna swoją naukę od tej myśli.

Bojaźń Pańska jest początkiem umiejętności; ale głupi mądrością i ćwiczeniem gardzą.
Prz 1:7 · Biblia Gdańska (1881)

John MacArthur wyjaśnia, że cześć wobec Boga to główny temat tej księgi, zwłaszcza pierwszych dziewięciu rozdziałów, a pełne szacunku zdumienie i pokora są podstawą wszelkiego duchowego poznania i mądrości. Albert Barnes opisuje lęk tego, co skończone, wobec Nieskończonego, i grzesznika wobec Świętego. Dodaje, że ta bojaźń nie zawiera męki i da się pogodzić z dziecięcą miłością.

William MacDonald nazywa ten werset kluczowym dla całej księgi: kto chce być mądry, musi zacząć od czci dla Boga, zaufania do Niego i posłuszeństwa Mu. Bojaźń Pańska nie przeciwstawia się więc zaufaniu. Przestraszony ucieka przed tym, czego się boi; kto boi się Pana, zbliża się do Niego. O miłosierdziu dla tych, którzy się Go boją, Pismo mówi z radością (Psalm 103:11).

Początek mądrości

Trzy miejsca mówią niemal to samo, i to powtórzenie jest zamierzone.

Początek mądrości jest bojaźń Pańska, a umiejętność świętych jest rozum.
Prz 9:10 · Biblia Gdańska (1881)

Początek mądrości jest bojaźń Pańska; rozumu dobrego nabywają wszyscy, którzy rozkazanie Pańskie czyną; chwała jego trwa na wieki.
Ps 111:10 · Biblia Gdańska (1881)

Matthew Henry rozumie pierwszą z tych myśli tak: kto nie wie, jak bać się Boga, nie wie nic najważniejszego, a kto chce zdobyć jakąkolwiek pożyteczną wiedzę, musi zacząć od czci dla Niego. MacArthur zauważa, że człowiek bez wiary może wypowiadać się o życiu i prawdzie, ale nie ma prawdziwego poznania, dopóki nie otrzyma przebaczenia grzechów i nie zacznie czcić Boga. John Wesley nazywa bojaźń Bożą w psalmie jedynym fundamentem prawdziwej mądrości.

Psalm dodaje, że dobry rozum mają ci, którzy pełnią przykazania Pana. Bojaźń Boża nie jest więc nastrojem, lecz widać ją w sposobie życia.

Cały obowiązek człowieka

Księga Koheleta przez dwanaście rozdziałów przygląda się życiu „pod słońcem”, z jego radościami, trudem i niepewnością, a na końcu wyciąga wniosek.

Suma wszystkiego, coś słyszał: Boga się bój, a przykazań jego przestrzegaj, bo na tem człowiekowi wszystko zależy;

Koh 12:13 · Biblia Gdańska (1881)

Henry nazywa to sumą religii: bać się Boga i przestrzegać Jego przykazań, przy czym bojaźń w sercu jest korzeniem, a przykazania zasadą. Dodaje, że to ważne także dlatego, że Bóg każdy czyn przywiedzie na sąd (Koheleta 12:14). MacArthur podkreśla, że w oczach Salomona rozstrzyga nie śmierć, lecz sąd.

Chrześcijanin powinien czytać to uważnie. MacDonald zwraca uwagę, że bojaźń Boża w Księdze Koheleta nie jest tym samym co wiara zbawcza, a wierzący mogą być wdzięczni Zbawicielowi za wyzwolenie z niewolniczego lęku przed sądem. Przywołuje słowa Jana o doskonałej miłości, która usuwa lęk (1 Jana 4:18). Wierzący nie słucha Boga ze strachu, lecz z miłości, a mimo to pełen jest czci wobec Tego, którego kocha.

Co to znaczy dla nas

Bać się Pana znaczy pamiętać, kim jest Bóg i kim jesteśmy my. To traktować serio Jego słowo, nienawidzić tego, czego On nienawidzi (Przysłów 8:13), i nie lekceważyć Jego łaski. To także wyzwala: kto właściwie czci Boga, nie musi bać się nikogo innego.

Rośnie się w tym przez czytanie Pisma, by poznawać Boga takim, jaki jest, przez modlitwę szczerą i pełną czci oraz przez posłuszeństwo w małych sprawach. Jeśli Bóg wydaje ci się tylko daleki albo tylko surowy, spójrz na Jezusa: w Nim spotykają się wielkość Boga i Jego miłość.