Kiedy narodził się Jezus?

Krótka odpowiedź

Jezus narodził się w Betlejem za króla Heroda Wielkiego, najprawdopodobniej około 5 lub 6 roku przed Chr. Biblia podaje miejsce i tło polityczne, ale nie dzień ani miesiąc.

Ewangelie zostały napisane, by powiedzieć, kim jest Jezus, a nie by zaspokoić ciekawość co do dnia urodzin. Mimo to podają sporo szczegółów historycznych: gdzie się narodził, którzy władcy rządzili i jaki był wtedy świat.

Narodzony w Betlejem, jak zapowiedziano

Dawno wcześniej prorok Micheasz wskazał miejsce, w którym narodzi się przyszły Władca.

Ale ty, Betlehemie Efrata! acześ najmniejszy między tysiącami Judzkimi, z ciebie mi jednak wyjdzie ten, który będzie panującym w Izraelu, a wyjścia jego są z dawna, ode dni wiecznych.
Mi 5:2 · Biblia Gdańska (1881)

John MacArthur pisze, że Betlejem było małym miastem na południe od Jerozolimy, miejscem narodzin Dawida, a później Jezusa, a jego nazwa znaczy „dom chleba”. John Wesley zauważa, że choć Betlejem jest małe, zostało wyróżnione ponad wszystkie, a „wyjście” tego Władcy jest wieczne, jak przystoi Synowi Bożemu.

Maria i Józef mieszkali w Nazarecie. Jak znaleźli się w Betlejem? Wyjaśnia to Łukasz.

I stało się w one dni, że wyszedł dekret od cesarza Augusta, aby popisano wszystek świat. A ten popis pierwszy stał się, gdy Cyreneusz był starostą Syryjskim. I szli wszyscy, aby popisani byli, każdy do miasta swego. Wstąpił też i Józef z Galilei z miasta Nazaretu do ziemi Judzkiej, do miasta Dawidowego, które zowią Betlehem, (przeto iż on był z domu i z familii Dawidowej;) Aby był popisany z Maryją, poślubioną sobie małżonką, która była brzemienną. I stało się, gdy tam byli, wypełniły się dni, aby porodziła. I porodziła syna swego pierworodnego; a uwinęła go w pieluszki, i położyła go w żłobie, przeto iż miejsca nie mieli w gospodzie.
Łk 2:1–7 · Biblia Gdańska (1881)

William MacDonald mówi, że dekret cesarza przyprowadził ich do Betlejem dokładnie na czas, by Mesjasz urodził się tam zgodnie z proroctwem, a pogański August był w Bożym planie tylko marionetką. New Geneva Study Bible wyjaśnia, że każdy musiał zgłosić się w mieście swego rodu, a Józef, potomek Dawida, poszedł do miasta Dawida.

W dniach króla Heroda

Mateusz umieszcza narodziny w czasach znanego króla.

A gdy się Jezus narodził w Betlehemie Judzkiem za dnia Heroda króla, oto mędrcy ze wschodu słońca przybyli do Jeruzalemu, mówiąc:
Mt 2:1 · Biblia Gdańska (1881)

MacArthur podkreśla, że chodzi o Heroda Wielkiego, który rządził od 37 do 4 roku przed Chr. New Geneva Study Bible pisze, że Herod zmarł w kwietniu 4 roku przed Chr., i wnioskuje, że Jezus najprawdopodobniej urodził się w 5 lub 6 roku przed Chr.

MacDonald dodaje, że mędrcy przybyli zapewne rok lub dwa po narodzinach: Mateusz mówi o domu, a nie o stajni (Mateusza 2:11), a Herod kazał zabić chłopców do dwóch lat (Mateusza 2:16).

Spis ludności i Kwiryniusz

Łukasz wiąże wydarzenia ze spisem za rządów Kwiryniusza w Syrii. Komentatorzy przyznają, że to miejsce jest trudne. Albert Barnes nazywa ten werset jednym z najbardziej kłopotliwych w Nowym Testamencie, bo Kwiryniusz rządził Syrią później, gdy w 6 roku po Chr. odbył się znany spis. Proponuje się różne rozwiązania. Barnes woli czytać tekst jako „pierwszy” spis za Kwiryniusza. MacArthur przytacza napis znaleziony pod Rzymem, który mówi o urzędniku dwukrotnie rządzącym Syrią za Augusta, najpewniej Kwiryniuszu. New Geneva Study Bible podaje jeszcze inne wyjaśnienie: Kwiryniusz objął urząd już w 10 roku przed Chr., a spisy odbywały się mniej więcej co czternaście lat, więc wcześniejszy mógł przypaść na jego czas. Dokładny rok pozostaje sporny, ale sprzeczność Łukasza z historią wcale nie jest pewna.

Pełnia czasu

Paweł pokazuje szerszy obraz.

Lecz gdy przyszło wypełnienie czasu, posłał Bóg onego Syna swego, który się urodził z niewiasty, który się stał pod zakonem,

Ga 4:4 · Biblia Gdańska (1881)

MacArthur wyjaśnia, że Bóg posłał Syna, gdy dokładnie zbiegły się warunki religijne, kulturowe i polityczne. MacDonald zauważa, że werset mówi o odwiecznym Synu Bożym, który jednak narodził się z kobiety, co wskazuje na wyjątkowość Jego Osoby i narodzin.

Co to znaczy

Biblia nie podaje dnia ani miesiąca narodzin Jezusa, więc 25 grudnia jest tradycją Kościoła, a nie datą z Pisma. Ewangeliom zależy na czym innym: przyszedł w realnym miejscu, w realnym czasie, za realnych władców, w godzinie, którą wybrał Bóg. Najważniejsze pytanie dotyczy nie daty, lecz tego, Kto się narodził.