Psalm 23: tekst i interpretacja

Krótka odpowiedź

Psalm 23 to pieśń Dawida o zaufaniu Bogu jako pasterzowi: Pan zaopatruje, prowadzi, jest przy nim w najciemniejszej dolinie i przyjmuje go do swojego domu na zawsze. Chrześcijanie czytają go w świetle Jezusa, który nazwał siebie Dobrym Pasterzem i oddał życie za owce.

Psalm 23 to chyba najbardziej znany psalm na świecie. W zaledwie sześciu wersetach prowadzi od zielonych pastwisk przez ciemną dolinę do zastawionego stołu i domu u Boga. John MacArthur nazywa go świadectwem Dawida o wierności Pana przez całe życie: to hymn zaufania, w którym Pan jest Pasterzem, Królem i Gospodarzem. Zobaczmy, co znaczy, fragment po fragmencie.

W Biblii Gdańskiej i w większości współczesnych przekładów to Psalm 23. W tradycji prawosławnej i w starszych wydaniach katolickich, które idą za dawną numeracją grecką, ten sam psalm ma numer 22.

Bóg moim pasterzem

Psalm Dawidowy. Pan jest pasterzem moim, na niczem mi nie zejdzie. Na paszach zielonych postawił mię; a do wód cichych prowadzi mię. Duszę moję posila: prowadzi mię ścieszkami sprawiedliwości dla imienia swego.
Ps 23:1–3 · Biblia Gdańska (1881)

Nagłówek wskazuje Dawida jako autora. Zanim został królem, pasł stado ojca i bronił go przed lwami i niedźwiedziami (1 Samuela 17:34–35). MacArthur zauważa, że na starożytnym Wschodzie obraz pasterza odnoszono do królów, a Nowy Testament często odnosi go do Jezusa. MacDonald zwraca uwagę na małe słowo „mój”: tylko ten, kto naprawdę może nazwać Pana swoim pasterzem, może odnieść resztę psalmu do siebie.

William MacDonald czyta te wersety jako szereg obietnic: nie zabraknie pokarmu dla duszy i ciała, odpoczynku, nowych sił ani moralnego kierunku. Zielone pastwiska to miejsca odpoczynku i obfitości, a spokojne wody zapraszają do wytchnienia. Bóg prowadzi właściwymi ścieżkami przez wzgląd na swoje imię: nie dlatego, że owce na to zasłużyły, lecz dlatego, kim On jest.

Przez najciemniejszą dolinę

Choćbym też chodził w dolinie cienia śmierci, nie będę się bał złego, albowiemeś ty ze mną; laska twoja, i kij twój, te mię cieszą.
Ps 23:4 · Biblia Gdańska (1881)

Tutaj Dawid przestaje mówić o Bogu, a zaczyna mówić do Niego. Dolina cienia śmierci to według MacArthura obraz skrajnie niebezpiecznego otoczenia; obejmuje godzinę śmierci, ale się do niej nie ogranicza. Matthew Henry znajduje pociechę w samych słowach: to tylko cień, a cień węża nie ukąsi i cień miecza nie zabije. MacDonald dodaje, że Chrystus odebrał śmierci żądło wobec wierzącego.

Kij i laska to według MacArthura narzędzia ochrony i prowadzenia. Widząc je, owce wiedzą, że pasterz jest blisko.

Stół i dom

Przed obliczem mojem gotujesz stół przeciwko nieprzyjaciołom moim; pomazałeś olejkiem głowę moję, kubek mój jest opływający. Nadto dobrodziejstwo i miłosierdzie twe pójdą za mną po wszystkie dni żywota mego, a będę mieszkał w domu Pańskim na długie czasy.
Ps 23:5–6 · Biblia Gdańska (1881)

Obraz pasterza ustępuje teraz obrazowi gospodarza. Wrogowie Dawida muszą patrzeć, nie mogąc temu przeszkodzić, jak Bóg zastawia dla niego stół, namaszcza mu głowę jak na uczcie i napełnia kielich po brzegi. MacDonald przypomina, że wschodnia gościnność gwarantowała gościowi bezpieczeństwo, a jego prześladowcy musieli zostać na zewnątrz. Niektórzy komentatorzy łączą ten werset z ucieczką Dawida przed Absalomem, gdy przyjaciele przynieśli królowi i jego ludziom żywność na pustynię (2 Samuela 17:27–29).

Potem pada ostatnia obietnica: dobroć i łaska będą towarzyszyć Dawidowi przez wszystkie dni życia. Hebrajskie słowo na łaskę, chesed, mówi o wiernej miłości Boga. Henry widzi w ostatnim zdaniu także nadzieję cieszenia się Bożą miłością na wieki, a MacDonald mówi o wiecznym domu Ojca. Chrześcijanie czytają te słowa w świetle obietnicy Jezusa o miejscu w domu Ojca (Jana 14:2–3).

Psalm Dawida w swoim kontekście

Psalm nie mówi, w którym momencie życia Dawid go napisał. Niektórzy komentatorzy wiążą go z buntem Absaloma, gdy Dawid musiał uciekać z Jerozolimy. Tak czy inaczej, przemawia do każdego wierzącego.

Obraz Boga jako pasterza przewija się przez cały Stary Testament. Jakub błogosławił Boga, który był jego pasterzem przez całe życie (Rodzaju 48:15), a Izajasz opisał Pana, który bierze jagnięta w ramiona (Izajasza 40:11). Przez Ezechiela Bóg obiecał, że sam odszuka swoje rozproszone stado (Ezechiela 34:11–12).

Jezus, Dobry Pasterz

Nowy Testament przenosi ten obraz na Jezusa, który sam nazwał się pasterzem.

Jam jest on dobry pasterz; dobry pasterz duszę swoję kładzie za owce.
J 10:11 · Biblia Gdańska (1881)

Pasterz z Psalmu 23 prowadzi, karmi i chroni. Dobry Pasterz idzie dalej: oddaje za owce własne życie. MacArthur widzi w tych słowach zastępczą śmierć Jezusa na krzyżu za grzeszników. On zna swoje owce, a one znają Jego (Jana 10:14). Nowy Testament nazywa Go wielkim Pasterzem owiec, wskrzeszonym z martwych (Hebrajczyków 13:20), oraz Pasterzem i Stróżem naszych dusz (1 Piotra 2:25). MacDonald dodaje, że Dobry Pasterz umarł za wszystkich, ale Jego owcami są ci, którzy Mu ufają.

Gdy więc chrześcijanin modli się Psalmem 23, Pan, który jest jego pasterzem, ma imię: Jezus Chrystus.

Jak żyć Psalmem 23 dzisiaj

Ufaj Pasterzowi w tym, czego naprawdę potrzebujesz. Psalm nie obiecuje spełnienia każdego pragnienia, ale to, że nie zabraknie niczego prawdziwie dobrego.
Módl się wersetem 4 w ciemności. W żałobie, chorobie czy lęku możesz wprost powiedzieć Bogu, że On jest przy tobie.
Idź tam, dokąd On prowadzi. Właściwe ścieżki nie zawsze są łatwe, ale są Jego.
Pamiętaj, kto idzie za tobą. Każdego dnia dobroć i wierna miłość Boga idą za tobą.

Psalm 23 jest na tyle krótki, że można nauczyć się go na pamięć. Gdy jest w pamięci, jest pod ręką w chwili, gdy najbardziej go potrzebujesz.