Czym jest Wieczerza Pańska (komunia)?

W wielu kościołach Wieczerza Pańska przebiega prosto: kawałek chleba, łyk z kielicha i kilka cichych słów. Ma kilka nazw: Wieczerza Pańska, komunia, Eucharystia, łamanie chleba. Za tym prostym gestem stoi ostatni wieczór życia Jezusa przed krzyżem.

Jezus ustanowił ją podczas Paschy

W nocy przed śmiercią Jezus spożył z uczniami wieczerzę paschalną. Na jej końcu zrobił coś nowego:

A gdy oni jedli, wziąwszy Jezus chleb, a pobłogosławiwszy łamał, i dał uczniom i rzekł: Bierzcie, jedzcie, to jest ciało moje. A wziąwszy kielich i podziękowawszy, dał im, mówiąc: Pijcie z tego wszyscy; Albowiem to jest krew moja nowego testamentu, która się za wielu wylewa na odpuszczenie grzechów.
Mt 26:26–28 · Biblia Gdańska (1881)

Komentarz praktyczny do Nowego Testamentu przypomina, że Jezus, jak ojciec rodziny, odmówił modlitwę uwielbienia nad chlebem, połamał go i dał uczniom, oświadczając rzecz bardzo niezwykłą: że daje im własne ciało. William MacDonald dodaje, że chleb i wino już stały na stole jako część posiłku paschalnego, a Jezus nadał im nowe znaczenie. Pascha wspominała wyjście z Egiptu; New Geneva Study Bible pisze, że przekształcając ten posiłek w Wieczerzę Pańską, Jezus ukazał jedność Bożego zbawienia: prawdziwym sensem Paschy jest odkupienie, które zdobył swoją śmiercią.

Łukasz zapisał, że Jezus poprosił uczniów, by czynili to nadal:

A wziąwszy chleb i podziękowawszy, łamał i dał im, mówiąc: To jest ciało moje, które się za was daje; to czyńcie na pamiątkę moję. Także i kielich, gdy było po wieczerzy, mówiąc: Ten kielich jest nowy testament we krwi mojej, która się za was wylewa.
Łk 22:19–20 · Biblia Gdańska (1881)

Słowa o nowym przymierzu nawiązują do obietnicy, którą Bóg dał przez Jeremiasza (Jeremiasza 31:31–34). Komentarz praktyczny wyjaśnia je w świetle dawnego obrzędu zawarcia przymierza, w którym krew stanowiła jego przypieczętowanie (por. Wyjścia 24:8). MacDonald zaznacza, że ta krew wystarcza dla wszystkich, ale skutecznie zmazuje grzechy tylko tych, którzy wierzą.

Co znaczy Wieczerza

Paweł przekazuje te same słowa kościołowi w Koryncie:

Albowiem jam wziął od Pana, com też wam podał, iż Pan Jezus tej nocy, której był wydan, wziął chleb, A podziękowawszy, złamał i rzekł: Bierzcie, jedzcie; to jest ciało moje, które za was bywa łamane; to czyńcie na pamiątkę moję. Także i kielich, gdy było po wieczerzy mówiąc: Ten kielich jest nowy testament we krwi mojej; to czyńcie, ilekroć pić będziecie, na pamiątkę moję Albowiem ilekroć byście jedli ten chleb i ten kielich byście pili, śmierć Pańską opowiadajcie, ażby przyszedł.
1 Kor 11:23–26 · Biblia Gdańska (1881)

Widać tu trzy myśli. Pierwsza to wspomnienie: Matthew Henry pisze, że utrwala w naszej pamięci śmierć Chrystusa za nas i przypomina, że wstawia się On za nami u Boga. Druga to głoszenie: za każdym razem, gdy jemy i pijemy, ogłaszamy Jego śmierć. Trzecia to nadzieja: czynimy to, aż przyjdzie. Według Komentarza praktycznego uczty wiernych mają być ponawianiem Ostatniej Wieczerzy wraz z jej związkiem ze śmiercią Jezusa. John MacArthur zwraca uwagę, że Paweł otrzymał to nauczanie bezpośrednio od Pana i że ten list jest zapewne najwcześniejszym pisemnym opisem ustanowienia Wieczerzy.

Wieczerza łączy też wierzących między sobą. Paweł mówi, że uczestnictwo w jednym chlebie pokazuje, że jesteśmy jednym ciałem (1 Koryntian 10:16–17).

Jak chrześcijanie rozumieją obecność Chrystusa

Co miał na myśli Jezus, mówiąc, że chleb jest Jego ciałem? Chrześcijanie odpowiadają różnie. Kościół katolicki naucza, że chleb i wino stają się ciałem i krwią Chrystusa. Luteranie uczą, że ciało i krew są obecne razem z chlebem i winem. MacDonald dowodzi, że Jezus w tamtej chwili nie oddał jeszcze swego ciała ani nie przelał krwi, więc chleb jest symbolem i obrazem Jego ciała. New Geneva Study Bible, idąc za Kalwinem i innymi reformatorami, mówi, że chleb przedstawia ciało Chrystusa, lecz nie jako pusty symbol: przez Ducha Świętego wskazuje widzialnie na Tego, którego przyjmujemy przez wiarę. Matthew Henry porównuje to ze słońcem: mamy w nim udział nie dlatego, że trzymamy je w rękach, lecz dlatego, że padają na nas jego promienie.

Mimo tych różnic większość chrześcijan zgadza się co do tego, co Wieczerza czyni: wskazuje nam krzyż i jednoczy nas z Chrystusem i ze sobą nawzajem.

Uczestniczyć z czystym sercem

Paweł ostrzega Koryntian przed niegodnym spożywaniem chleba i kielicha (1 Koryntian 11:27–29). Nie znaczy to, że uczestniczyć mogą tylko doskonali. MacDonald podkreśla, że nikt z nas nie jest godny, a Paweł mówi o lekkomyślnym i lekceważącym zachowaniu Koryntian przy stole. Według MacArthura niegodnie to odprawiać obrzęd obojętnie, bez żalu w sercu. New Geneva Study Bible dodaje, że w Koryncie niektórzy niszczyli jedność, którą wyraża Wieczerza, i że nie należy z tego wnioskować, iż Bóg zwykle zsyła chorobę na chrześcijan przychodzących ze swoimi słabościami.

Zbadać siebie to więc wyznać grzechy, naprawić, co się da, i przyjść z wdzięcznością. Matthew Henry zauważa, że ten fragment nigdy nie miał odstraszać szczerych wierzących od stołu Pańskiego.

Wieczerza Pańska jest darem. Przychodzimy nie dlatego, że na nią zasłużyliśmy, lecz dlatego, że Chrystus oddał za nas swoje ciało i krew i zaprasza nas, byśmy Go wspominali, aż powróci.