Kim jest Duch Święty?

Krótka odpowiedź

Duch Święty jest trzecią Osobą Trójcy: prawdziwym Bogiem, a nie bezosobową siłą. Jezus obiecał Go jako innego Pocieszyciela, który mieszka w wierzących, prowadzi ich do prawdy i wspiera w słabości.

Wielu ludzi wyobraża sobie Ducha Świętego jako tajemniczą siłę albo wpływ pochodzący od Boga. Biblia mówi o Nim więcej: przedstawia Go jako kogoś, kto mówi, uczy, pomaga i może być zasmucony. Najcieplej mówił o Nim Jezus w noc przed śmiercią.

Inny Pocieszyciel, posłany przez Jezusa

A ja prosić będę Ojca, a innego pocieszyciela da wam, aby z wami mieszkał na wieki, Onego Ducha prawdy, którego świat przyjąć nie może; bo go nie widzi, ani go zna; lecz wy go znacie, gdyż u was mieszka i w was będzie.
J 14:16–17 · Biblia Gdańska (1881)

Jezus mówi przerażonym uczniom, że odchodzi, ale nie zostawi ich samych. Greckie słowo przekładane jako „Pocieszyciel” znaczy dosłownie „wezwany do pomocy”. Matthew Henry zauważa, że wypowiedzi Pisma o Duchu wyraźnie wskazują na osobę.

John MacArthur zwraca uwagę, że „inny” oznacza tu „innego tego samego rodzaju”: kogoś takiego jak sam Jezus, kto zajmuje Jego miejsce i kontynuuje Jego dzieło. William MacDonald dodaje, że słowo, którym Jezus mówi o proszeniu Ojca, nie wyraża błagania niższego do wyższego, ale rozmowę równego z równym.

Ostatnie słowa obietnicy brzmią: „u was mieszka i w was będzie”. Według MacDonalda w Starym Testamencie Duch zstępował na ludzi na pewien czas i mógł ich opuścić, a po Pięćdziesiątnicy pozostaje z każdym wierzącym na zawsze. MacArthur widzi w tych słowach znak, że w służbie Ducha zaczyna się coś nowego. O tym dniu przeczytasz w artykule Czym jest Pięćdziesiątnica?.

Albert Barnes wyjaśnia, dlaczego była to dobra wiadomość: Jezus nie mógł być cieleśnie przy wszystkich wierzących w każdym miejscu, a Duch może dotrzeć do wszystkich.

Prowadzi do prawdy

Lecz gdy przyjdzie on Duch prawdy, wprowadzi was we wszelką prawdę; bo nie sam od siebie mówić będzie, ale cokolwiek usłyszy, mówić będzie, i przyszłe rzeczy wam opowie.
J 16:13 · Biblia Gdańska (1881)

Duch nie mówi od siebie, ale przekazuje to, co daje Mu Ojciec i Syn. MacArthur rozumie obietnicę „całej prawdy” przede wszystkim jako objawienie, które stało się natchnionymi pismami Nowego Testamentu. MacDonald dodaje, że Duch także dziś prowadzi dzieci Boże do prawdy, i czyni to przez Pismo.

Matthew Henry opisuje jeszcze jedną stronę Jego dzieła: najpierw przekonuje o grzechu, a potem pociesza. Ktoś, kto nagle widzi, jak poważny jest jego grzech, często właśnie doświadcza tego działania (Jana 16:8).

Duch Święty jest Bogiem

Gdyby Duch był tylko siłą, nie dałoby się Go okłamać. A jednak właśnie to wydarzyło się w pierwszym zborze, gdy Ananiasz i Safira udawali, że oddają całą sumę ze sprzedaży, choć część zatrzymali.

I rzekł Piotr: Ananijaszu! przeczże szatan napełnił serce twoje, abyś kłamał Duchowi Świętemu i ujął z pieniędzy za rolę? Izali to, coś miał, nie twoje było? a coś sprzedał, nie w twojej mocy zostawało? Przeczżeś tę rzecz przypuścił do serca twego? Nie skłamałeś ludziom, ale Bogu.
Dz 5:3–4 · Biblia Gdańska (1881)

Piotr mówi najpierw, że Ananiasz skłamał Duchowi Świętemu, a potem, że skłamał Bogu. MacArthur dodaje, że Duch mieszkał w zborze, dlatego kłamstwo było skierowane do Niego. Albert Barnes podaje kilka powodów, dla których chodzi tu o osobną Osobę, odróżnioną od Ojca; jednym z nich jest to, że Piotr nie używa zwykłego imienia Boga.

Mówią o tym także inne miejsca. Podczas chrztu Jezusa pojawiają się jednocześnie Ojciec, Syn i Duch (Mateusza 3:16–17), a uczniowie mają chrzcić w jedno imię Ojca, Syna i Ducha Świętego (Mateusza 28:19). Chrześcijanie nazywają to Trójcą: jeden Bóg w trzech Osobach. Więcej w artykule Czym jest Trójca?.

Pomaga nam w słabości

Duch nie jest daleko. Paweł pisze, że wspiera wierzących w ich słabości, zwłaszcza gdy się modlą.

Także też i Duch dopomaga mdłościom naszym. Albowiem o co byśmy się modlić mieli, jako potrzeba, nie wiemy; ale tenże Duch przyczynia się za nami wzdychaniem niewymownem.
Rz 8:26 · Biblia Gdańska (1881)

MacDonald zauważa, że nasze prośby bywają samolubne, nieświadome lub ograniczone, a westchnienia w tym wersecie należą do Ducha, nie do nas. Matthew Henry pisze, że Duch uczy nas, o co się modlić, budzi w nas pragnienie modlitwy i uspokaja nasze lęki.

Duch daje też wierzącym pewność, że są dziećmi Bożymi (Rzymian 8:16), i zasiewa w nich to, co Paweł nazywa Jego owocem: miłość, radość, pokój i resztę (Galacjan 5:22–23). Zobacz Czym jest owoc Ducha?.

Duch Święty nie jest więc daleką siłą, na którą trzeba zasłużyć, lecz samym Bogiem, danym tym, którzy ufają Chrystusowi. Jeśli chcesz poznać Go lepiej, przeczytaj ostatnie rozmowy Jezusa z uczniami w Ewangelii Jana 14–16 i poproś Boga o ich zrozumienie.