Co znaczy narodzić się na nowo?

Krótka odpowiedź

Narodzić się na nowo znaczy otrzymać od Boga nowe duchowe życie. Duch Święty daje je przez słowo Boże temu, kto zaufał Chrystusowi, i człowiek staje się dzieckiem Bożym oraz nowym stworzeniem.

„Narodzić się na nowo” to wyrażenie, którego wielu używa, nie wiedząc, skąd pochodzi. Pochodzi z nocnej rozmowy Jezusa z szanowanym żydowskim nauczycielem Nikodemem. Później stało się etykietką, czasem żartem, ale w Ewangelii Jana opisuje coś prostego i radykalnego: drugie narodzenie, tym razem od Boga.

Co Jezus powiedział Nikodemowi

Nikodem przyszedł do Jezusa z uznaniem i prawdopodobnie z pytaniem o królestwo Boże. Jezus nie odpowiedział na komplement.

Odpowiedział Jezus i rzekł mu: Zaprawdę, zaprawdę powiadam ci: Jeźli się kto nie narodzi znowu, nie może widzieć królestwa Bożego.
J 3:3 · Biblia Gdańska (1881)

Komentarz Praktyczny zauważa, że odpowiedź Jezusa zakłada tego rodzaju zapytanie, a ton jej jest nader uroczysty i autorytatywny: zawiera podwójne „amen”. John MacArthur mówi, że Jezus odpowiedział na pytanie, którego Nikodem nawet nie zadał: odczytał jego myśli i dotarł do sedna problemu, czyli potrzeby duchowej przemiany dokonywanej przez Ducha Świętego. Dodaje, że faryzeusze sądzili, iż prawo wejścia do królestwa daje im samo pochodzenie i przestrzeganie obrzędów. William MacDonald ujmuje to tak: Nikodem przyszedł się czegoś nauczyć, ale naprawdę potrzebował nowego narodzenia. Jak pierwsze narodzenie jest potrzebne do życia fizycznego, tak drugie do życia Bożego.

Nikodem zrozumiał te słowa dosłownie, co według Komentarza Praktycznego stało się okazją do głębokiego pouczenia o odrodzeniu duchowym: dorosły człowiek nie może wrócić do łona matki. MacDonald zauważa, że człowiek cielesny nie przyjmuje tego, co pochodzi od Ducha Bożego. Dlatego nowe narodzenie nie jest samodoskonaleniem, lecz czymś, co czyni Bóg.

Jezus nalega.

Odpowiedział Jezus: Zaprawdę, zaprawdę powiadam ci: Jeźliby się kto nie narodził z wody i z Ducha, nie może wnijść do królestwa Bożego. Co się narodziło z ciała, ciało jest, a co się narodziło z Ducha, duch jest. Nie dziwuj się, żem ci powiedział: Musicie się znowu narodzić.
J 3:5–7 · Biblia Gdańska (1881)

Woda i Duch

Słowa „narodzić się z wody i z Ducha” chrześcijanie rozumieją na różne sposoby. MacDonald wylicza główne. Wielu bierze „wodę” dosłownie jako chrzest, lecz jego zdaniem przeczy to reszcie Biblii, w której zbawienie przychodzi przez wiarę w Chrystusa, a chrzest przyjmują ci, którzy już są zbawieni. Inni widzą w wodzie słowo Boże, jak w Efezjan 5:26. Komentarz Praktyczny, omawiając wers o nowym stworzeniu (2 Koryntian 5:17), wiąże owoce zbawczej męki Jezusa z chrztem, więc część chrześcijan łączy nowe narodzenie z chrztem.

MacArthur czyta ten werset na tle Starego Testamentu: widzi tu duchowe oczyszczenie, jak w obietnicy Ezechiela o czystej wodzie i nowym duchu (Ezechiela 36:25–27). Jakkolwiek rozumieć wodę, jedno pozostaje wspólne: nowe narodzenie jest dziełem Ducha. O samym chrzcie przeczytasz w artykule Czym jest chrzest?.

Bóg daje, my przyjmujemy

Komentarz Praktyczny wyjaśnia, że przejście ze sfery ciała do sfery Ducha otwiera się przed człowiekiem podatnym na działanie łaski.

Nie z uczynków sprawiedliwości, które byśmy my czynili, ale podług miłosierdzia swego zbawił nas przez omycie odrodzenia i odnowienia Ducha Świętego,

Tt 3:5 · Biblia Gdańska (1881)

Komentarz Praktyczny dodaje, że jest to miłość najbardziej bezinteresowna: nie zasłużyliśmy na nią żadnymi uczynkami własnej sprawiedliwości. MacDonald mówi, że najprostsza prawda Ewangelii, iż zbawienie nie opiera się na dobrych uczynkach, jest dla człowieka najtrudniejsza do przyjęcia: nikt nie staje się chrześcijaninem, po prostu próbując żyć po chrześcijańsku. MacArthur widzi w „obmyciu odrodzenia” cudowne oczyszczenie z grzechu i dar nowego duchowego życia dzieci Bożych.

Piotr mówi to samo po swojemu.

Odrodzeni będąc nie z nasienia skazitelnego, ale z nieskazitelnego przez słowo Boże żywe i trwające na wieki.

1 P 1:23 · Biblia Gdańska (1881)

MacDonald tłumaczy, że życie fizyczne zaczyna się od nasienia podlegającego rozkładowi i śmierci, a nasieniem nowego narodzenia jest słowo Boże, żywe i trwałe. Słuchając i czytając Biblię, ludzie rozpoznają swój grzech i przekonują się, że Chrystus jest jedynym Zbawicielem. MacArthur dodaje, że Duch posługuje się Słowem, by dać życie.

Nowe stworzenie

Co się zmienia, gdy ktoś rodzi się na nowo?

A tak jeźli kto jest w Chrystusie, nowem jest stworzeniem; stare rzeczy przeminęły, oto się wszystkie nowemi stały.

2 Kor 5:17 · Biblia Gdańska (1881)

Komentarz Praktyczny pisze o zupełnie nowym istnieniu: człowiek staje się nowym stworzeniem i zaczyna istnieć w nowy sposób. MacDonald przestrzega, że ten werset bywa niewłaściwie używany: opisuje pozycję wierzącego w Chrystusie, a nie to, że stare nawyki znikają w jednej chwili. Wierzący jest naprawdę nowy w pozycji, w życiu i w kierunku, a zmiana stopniowo przenika całe życie.

Dla pytającego to dobra wiadomość. Nowego narodzenia nie można zasłużyć ani osiągnąć większym wysiłkiem. Jest dane tym, którzy zwracają się do Chrystusa i Mu ufają. Jak zrobić ten krok, przeczytasz w artykule Jak zostać zbawionym?.